Quyền riêng tư
Những gì tuyệt đối không nên chia sẻ với ChatGPT (và những gì hoàn toàn an toàn)
Đã đăng: · Đã cập nhật:
Đừng bao giờ chia sẻ những thứ này với ChatGPT: mật khẩu và mã đăng nhập, số thẻ ngân hàng, số tài khoản, số CCCD hay số hộ chiếu, dữ liệu cá nhân của người khác (khách hàng, bệnh nhân, con cái của bạn), tài liệu công việc bảo mật (hợp đồng, số liệu chưa công bố, mã nguồn nằm trong thỏa thuận bảo mật), và thông tin y tế hay tài chính gắn với danh tính thật của bạn. Còn những thứ hoàn toàn an toàn: câu hỏi chung, bản nháp và ý tưởng, thông tin công khai, và mọi đoạn văn mà bạn đã thay tên thật và số thật bằng thông tin thay thế. Đó là toàn bộ quy tắc. Phần còn lại của trang này giải thích tại sao, và cách kiểm tra một đoạn văn cụ thể chỉ trong vài giây.
Những gì bạn gõ vào thực sự đi về đâu
Đây không phải suy đoán, mà được ghi rõ trong tài liệu của OpenAI. Trang trợ giúp về kiểm soát dữ liệu nêu rằng, với các gói cá nhân, nội dung trò chuyện của bạn có thể được dùng để huấn luyện các mô hình tương lai, trừ khi bạn tắt tùy chọn “Cải thiện mô hình cho mọi người”. Điều này áp dụng cho gói miễn phí, và cả Go, Plus lẫn Pro: trả tiền cho một gói cá nhân không tự động loại bạn khỏi việc thu thập dữ liệu huấn luyện. Tài khoản Business, Enterprise và Edu là ngoại lệ: chúng được loại khỏi việc huấn luyện theo mặc định.
Có hai điểm nữa nên biết. Đoạn chat đã xóa được lên lịch xóa vĩnh viễn trong khoảng 30 ngày, nhưng xóa một đoạn chat không xóa được những gì mô hình đã học từ nó. Người soát xét cũng có thể xem một số đoạn chat, ví dụ khi một nội dung bị gắn cờ. Bản thân điều đó không có gì đáng sợ: đó là cách họ kiểm tra an toàn. Nó chỉ có nghĩa là ô chat không phải một cuốn nhật ký kín. Hãy coi nó như một tấm bưu thiếp, không phải một lá thư dán kín.
Danh sách những thứ không bao giờ nên dán, giải thích cụ thể
Mật khẩu, mã và khóa API. Không có lý do hợp lý nào để chia sẻ chúng với một chatbot. Một khi đã gõ vào, chúng nằm lại trong lịch sử trò chuyện của bạn, và ai vào được tài khoản của bạn cũng thấy.
Số CCCD, số thẻ và số tài khoản ngân hàng. Đây là miếng mồi ngon cho kẻ gian muốn mạo danh bạn. Nếu bạn cần ChatGPT giúp soạn thư gửi ngân hàng, viết “số tài khoản của tôi” cũng hiệu quả như viết số thật.
Dữ liệu cá nhân của người khác. Đây là lỗi phổ biến nhất. Danh sách khách hàng của bạn, đơn khiếu nại của một người thuê nhà, kết quả xét nghiệm của mẹ bạn: theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15, đó là dữ liệu cá nhân thuộc về họ, không phải bạn. Hãy hình dung một chủ nhà hàng dán nguyên email của nhà cung cấp, kèm tên và bảng giá, để nhờ soạn câu trả lời. Tiện thật. Nhưng nhà cung cấp đó chưa bao giờ đồng ý trở thành một phần của tập dữ liệu huấn luyện. Điều 19 của luật có nêu vài trường hợp không cần sự đồng ý, như khi cần bảo vệ tính mạng, sức khỏe của ai đó trong lúc cấp bách, hay thực hiện thỏa thuận của chính người đó, nhưng đừng mặc định rằng dán dữ liệu của họ vào chatbot cho tiện là thuộc các trường hợp này. Cách an toàn nhất vẫn là bỏ tên và bảng giá thật trước khi dán.
Ở Việt Nam kiểu rò rỉ này có một biến thể xuất hiện gần như hằng ngày, và nó đến từ ảnh chụp màn hình. Một biên lai chuyển khoản qua ví điện tử như MoMo có đủ tên, một phần số tài khoản và nội dung chuyển tiền. Một đoạn chat Zalo với khách có tên, số điện thoại và địa chỉ giao hàng. Người bán dán thẳng tấm ảnh đó vào chatbot để nhờ soạn câu trả lời, và toàn bộ dữ liệu của khách đi theo, dù trong câu hỏi chẳng cần tới chúng. Nếu muốn nhờ AI viết hộ, hãy gõ lại nội dung bằng thông tin thay thế thay vì gửi ảnh.
Tài liệu công việc bảo mật. Hợp đồng, số liệu chưa công bố, bất cứ thứ gì nằm trong thỏa thuận bảo mật: đó là dữ liệu mật, và trên một gói cá nhân, bạn mất quyền kiểm soát ngay khi dán chúng vào. Nhiều doanh nghiệp lớn hạn chế việc dùng chatbot chính vì lý do này.
Thông tin y tế và tài chính gắn với danh tính của bạn. Hỏi “trước khi mổ khớp gối tôi nên trao đổi những điểm gì với bác sĩ?” thì hoàn toàn ổn. Dán nguyên hồ sơ bệnh án có tên bạn trên đó thì không. Hãy mô tả tình huống thay vì chia sẻ tài liệu thật.
Những gì hoàn toàn an toàn
Thật ra là rất nhiều thứ. Câu hỏi chung, động não ý tưởng, giải thích, dịch thuật, nấu ăn, code không phải bí mật của công ty, tóm tắt bài báo công khai: tất cả đều ổn. Gần như mọi chủ đề nhạy cảm cũng vậy, miễn là bạn bỏ đi các yếu tố nhận dạng: một thợ điện có thể mô tả “một khách ở chung cư cũ xây từ những năm 1980, đường dây điện đã xuống cấp” mà không cần nêu tên hay địa chỉ khách; bạn có thể nhờ soạn một email tế nhị về “anh A. đồng nghiệp của tôi”. Phần thông tin gây rủi ro hầu như chẳng bao giờ là phần bạn cần AI giúp.
Hai phút để dùng an toàn hơn
Ba thiết lập này lo gần hết phần việc. Thứ nhất, tắt huấn luyện: mở menu tài khoản, vào Cài đặt → Kiểm soát dữ liệu → “Cải thiện mô hình cho mọi người”, tắt tùy chọn đó rồi bấm Xong. Nếu ChatGPT của bạn đang để tiếng Anh, đường dẫn là Settings → Data controls → “Improve the model for everyone”. Tên menu đôi khi thay đổi, nên nếu không thấy, hãy tìm mục “Kiểm soát dữ liệu” hoặc xem trang trợ giúp của OpenAI. Thiết lập này áp dụng cho toàn bộ tài khoản và có thể đổi bất cứ lúc nào. Thứ hai, dùng Trò chuyện tạm thời cho mọi thứ nhạy cảm: các đoạn chat này không dùng để huấn luyện, không hiện trong lịch sử và không tạo thêm thông tin ghi nhớ, dù OpenAI vẫn có thể giữ chúng tối đa 30 ngày vì lý do an toàn. Thứ ba, nếu bạn không muốn ChatGPT ghi nhớ thông tin về mình từ cuộc trò chuyện này sang cuộc khác, hãy kiểm tra luôn cài đặt Bộ nhớ. Tắt huấn luyện là một thao tác từ chối tham gia rõ ràng: OpenAI xác nhận rằng các đoạn chat mới khi đó sẽ được loại khỏi việc huấn luyện mô hình. Có một ngoại lệ ít ai để ý: nếu bạn bấm thích hay không thích một câu trả lời, toàn bộ đoạn chat đó vẫn có thể được dùng để huấn luyện, dù bạn đã tắt tùy chọn này.
Kiểm tra trước khi dán
Các quy tắc rất dễ quên vào lúc 11 giờ đêm khi hạn chót cận kề. Vì vậy chúng tôi làm ra công cụ kiểm tra trước khi dán: dán đoạn văn bạn sắp gửi vào đó, công cụ sẽ đánh dấu sẵn những loại dữ liệu nó nhận ra, như email, số điện thoại (kể cả số di động viết liền một dãy), số thẻ ngân hàng và số CCCD, trước khi chúng rời khỏi thiết bị của bạn. Nó cũng nhận ra khóa API, dòng ghi “mật khẩu: …”, số tài khoản có ghi “STK”, một số từ về sức khỏe, và đôi khi cả họ tên. Nó chỉ dò theo mẫu có sẵn, nên vẫn có thứ lọt qua: địa chỉ như “số 45 đường Lê Lợi”, nhiều họ tên tiếng Việt, số tài khoản không ghi nhãn, hay chuyện sức khỏe kể bằng lời thường. Thứ gì bạn biết là nhạy cảm, cứ tự bấm chọn thêm loại dữ liệu đó. Gửi cả một danh sách bí mật qua máy chủ của người khác để kiểm tra thì còn ý nghĩa gì nữa, nên chúng tôi không làm vậy: mọi việc đối chiếu diễn ra ngay trong trình duyệt của bạn, và chúng tôi không bao giờ thấy nội dung bạn dán. Ba mươi giây bây giờ vẫn hơn phải đi giải thích một vụ rò rỉ về sau.
Đọc tiếp
Câu hỏi thường gặp
ChatGPT có dùng đoạn chat của tôi để huấn luyện mô hình không? +
Với các gói cá nhân (Free, Go, Plus và Pro) thì mặc định là có: nội dung trò chuyện của bạn có thể được dùng để huấn luyện các mô hình tương lai, trừ khi bạn tắt tùy chọn 'Cải thiện mô hình cho mọi người'. Tài khoản Business, Enterprise và Edu được loại khỏi việc huấn luyện theo mặc định.
Dán một email vào ChatGPT có an toàn không? +
Tùy nội dung. Một email không có tên, số tài khoản hay chi tiết nhạy cảm thì hoàn toàn ổn. Một email chứa tên khách hàng, giá cả, địa chỉ hay bất kỳ thông tin mật nào thì nên xóa các phần đó trước, hoặc kiểm tra bằng công cụ trước khi dán.
Khi tôi xóa một đoạn chat thì điều gì xảy ra? +
Đoạn chat đã xóa biến mất ngay khỏi lịch sử của bạn và được lên lịch xóa vĩnh viễn khỏi hệ thống OpenAI, thường trong vòng 30 ngày, trừ khi luật yêu cầu lưu lâu hơn. Việc xóa không hủy được phần huấn luyện có thể đã thực hiện từ đoạn chat đó.
Tôi có được chia sẻ dữ liệu về người khác với ChatGPT không? +
Không, trừ khi họ đã đồng ý rõ ràng. Theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15, tên, số liên lạc và thông tin cá nhân của người khác thuộc về họ: dán vào chatbot là một hành vi xử lý dữ liệu mà họ chưa đồng ý. Điều 19 có nêu một số trường hợp không cần sự đồng ý (ví dụ cần bảo vệ tính mạng, sức khỏe của ai đó trong lúc cấp bách, hay thực hiện thỏa thuận của chính người đó), nhưng đừng mặc định việc dán dữ liệu của họ vào chatbot cho tiện là thuộc các trường hợp này: cách an toàn nhất vẫn là bỏ tên và số liệu thật trước khi dán.
Đã tắt huấn luyện rồi thì tôi dán gì cũng được phải không? +
Tắt huấn luyện giúp ích, nhưng đoạn chat vẫn nằm trong lịch sử tài khoản và người soát xét có thể xem trong một số trường hợp. Mật khẩu, số thẻ, số CCCD và dữ liệu của người khác thì vẫn không nên dán, dù bạn đã tắt huấn luyện.