Bảng thuật ngữ AI: các định nghĩa bằng lời đơn giản
AI đi kèm rất nhiều thuật ngữ, và phần lớn các lời giải thích đều giả định bạn đã biết chúng. Bảng thuật ngữ này thì không: mỗi từ trước hết nhận một định nghĩa bằng lời đơn giản, rồi một lời giải thích rõ ràng về nơi bạn sẽ thực sự gặp nó.
Dua vao thuc hanh
Bien tu ngu thanh hanh dong
Dinh nghia thi tot, nhung nhung cong cu mien phi nay cho ban lam ngay mot dieu gi do voi von tu vung.
- Miễn phíSkuto Kiểm Tra Trước Khi DánKiểm tra trước khi dán: chọn thứ bạn sắp chia sẻ và AI bạn đang dùng, rồi biết ngay trong vài giây liệu nó có an toàn không — kèm điều khoản thật của nhà cung cấp và một lựa chọn an toàn hơn.
- Miễn phíAI cho người mớiMới làm quen với AI và chưa biết bắt đầu từ đâu? Trả lời vài câu hỏi đơn giản, chúng tôi sẽ chỉ cho bạn đúng một trợ lý hợp với điều bạn muốn làm — thành thật, có nguồn, không thổi phồng. Bắt đầu từ đây.
- Miễn phíSkuto Sửa PromptDán prompt của bạn vào và nhận lại một bản tốt hơn — kèm lời giải thích dễ hiểu vì sao mỗi thay đổi lại hiệu quả.
49 thuat ngu, va moi tuan lai co them
A
- AI agent (tác nhân AI) : AI agent không chỉ trả lời mà còn hành động thay bạn: mở web, điền biểu mẫu, làm các tác vụ nhiều bước với ít…
- API : API (giao diện lập trình ứng dụng) là cánh cửa để các phần mềm nói chuyện với nhau. «Dùng AI qua API» nghĩa là…
Ẩ
- Ẩn danh hóa dữ liệu : Ẩn danh hóa là loại bỏ mọi thông tin có thể nhận diện một người, để dữ liệu không còn là dữ liệu cá nhân…
Ả
- Ảo giác AI (hallucination) : Ảo giác AI là khi AI nói một điều sai nhưng đầy tự tin: một sự thật, nguồn, luật hay con số bịa ra. Vì AI dự…
B
- Bản quyền và AI : Bản quyền và AI là câu hỏi còn bỏ ngỏ về việc ai sở hữu cái gì: AI có được phép huấn luyện trên tác phẩm có…
- Bên kiểm soát dữ liệu : Bên kiểm soát dữ liệu là người quyết định vì sao và xử lý dữ liệu cá nhân như thế nào. Nếu bạn đưa dữ liệu…
- Bộ nhớ AI : Bộ nhớ AI là tính năng cho phép trợ lý ghi nhớ thông tin về bạn qua nhiều cuộc trò chuyện: công việc, sở…
C
- Chatbot : Chatbot là chương trình trả lời bạn trong khung trò chuyện. Loại cũ chạy theo kịch bản cứng; chatbot AI hiện…
- Chế độ giọng nói : Chế độ giọng nói cho bạn nói chuyện trực tiếp với trợ lý AI và nghe nó trả lời, như gọi điện thoại. Có trong…
- Chế độ nghiên cứu chuyên sâu : Chế độ nghiên cứu chuyên sâu là tính năng AI dành vài phút để tìm hàng chục nguồn, đối chiếu chéo và viết một…
- Chính sách AI của công ty : Chính sách AI của công ty là tài liệu nội bộ quy định cách nhân viên được phép dùng AI khi làm việc: công cụ…
- Cơ quan bảo vệ dữ liệu : Cơ quan bảo vệ dữ liệu là cơ quan nhà nước giám sát việc thực thi luật bảo vệ dữ liệu cá nhân. Ở Việt Nam, vai…
- Công cụ phát hiện AI : Công cụ phát hiện AI là phần mềm tự nhận biết được một đoạn văn hay hình ảnh có phải do AI tạo ra hay không…
- Cửa sổ ngữ cảnh (context window) : Cửa sổ ngữ cảnh là lượng văn bản AI có thể nhớ cùng lúc: tin nhắn của bạn, câu trả lời của nó và tài liệu bạn…
Đ
- Đa phương thức (multimodal) : AI đa phương thức hiểu và tạo ra nhiều hơn chữ viết: nó xem ảnh, đọc tài liệu, nghe, nói và thường tạo được…
- Đạo luật AI của EU : Đạo luật AI của EU là luật của Liên minh châu Âu quản lý trí tuệ nhân tạo. Nó phân loại AI theo mức rủi ro…
- Đóng dấu chìm AI (watermark) : Đóng dấu chìm AI là việc gắn một dấu hiệu ẩn vào văn bản, ảnh, âm thanh hay video do AI tạo ra để máy móc nhận…
D
- Deepfake : Deepfake là âm thanh, video hay hình ảnh do AI tạo ra để bắt chước y hệt một người thật: khuôn mặt, giọng nói…
- DPA (thỏa thuận xử lý dữ liệu) : DPA là hợp đồng giữa doanh nghiệp của bạn và nhà cung cấp xử lý dữ liệu cá nhân thay bạn, theo Nghị định…
- Dữ liệu cá nhân : Dữ liệu cá nhân là mọi thông tin gắn với một người có thể nhận diện: tên, email, số điện thoại, ảnh, địa chỉ…
- Dữ liệu huấn luyện : Dữ liệu huấn luyện là kho văn bản, hình ảnh và mã khổng lồ mà mô hình AI học từ đó. Với vài chatbot, những gì…
- Dữ liệu mật : Dữ liệu mật là thông tin bạn buộc phải giữ kín: danh sách khách hàng, hợp đồng, số liệu tài chính, hồ sơ sức…
- Dữ liệu tổng hợp : Dữ liệu tổng hợp là dữ liệu được tạo ra một cách nhân tạo để bắt chước đặc điểm của dữ liệu thật mà không chứa…
G
- GDPR : GDPR là luật bảo vệ dữ liệu của EU, hiệu lực từ 2018. Nó cho người dùng quyền xem, sửa, xóa dữ liệu và áp dụng…
- Giới hạn sử dụng : Giới hạn sử dụng là mức trần mà dịch vụ AI đặt ra cho bạn: số tin nhắn mỗi vài giờ, lượt tải tệp, số ảnh tạo…
- Gói doanh nghiệp (Enterprise) : Gói doanh nghiệp là gói cao nhất của một dịch vụ AI, dành cho tổ chức: bảng quản trị, đăng nhập một lần (SSO)…
- Gói miễn phí : Gói miễn phí là phiên bản không mất tiền của một dịch vụ AI. ChatGPT, Claude, Gemini và Copilot đều có. Bạn…
H
- Hướng dẫn tùy chỉnh : Hướng dẫn tùy chỉnh là vài ghi chú cố định bạn lưu trong cài đặt của AI (bạn là ai, muốn câu trả lời thế nào)…
L
- Lịch sử trò chuyện : Lịch sử trò chuyện là danh sách các cuộc trò chuyện cũ mà trợ lý AI lưu vào tài khoản của bạn. Nó tiện để xem…
- LLM (mô hình ngôn ngữ lớn) : LLM (mô hình ngôn ngữ lớn) là bộ máy đứng sau các công cụ như ChatGPT: một chương trình được huấn luyện trên…
M
- Mô hình AI : Mô hình AI là «bộ não» đã được huấn luyện bên trong một sản phẩm AI, kết quả của việc cho chương trình học các…
- Mô hình open-weights : Mô hình open-weights là mô hình AI có phần «bộ não» đã huấn luyện được công bố để ai cũng tải về, chạy và tùy…
- Mô hình suy luận (reasoning) : Mô hình suy luận là AI giải bài toán theo từng bước trước khi trả lời, thay vì đáp ngay. Chậm hơn và thường bị…
P
- Prompt (câu lệnh) : Prompt là những gì bạn gõ (hoặc nói) cho AI: câu hỏi, yêu cầu hay hướng dẫn của bạn. Prompt càng rõ ràng và cụ…
- Prompt engineering : Prompt engineering là kỹ năng viết yêu cầu để AI cho ra câu trả lời tốt: thêm bối cảnh, ví dụ, ràng buộc và…
R
- RAG : RAG (retrieval-augmented generation) là khi AI tra cứu trong một nguồn đáng tin (tài liệu của bạn, cơ sở dữ…
- Rò rỉ dữ liệu : Rò rỉ dữ liệu là khi dữ liệu cá nhân bị người không có quyền truy cập, lộ ra hoặc đánh cắp. Theo Nghị định…
S
- Shadow AI (AI dùng lén) : Shadow AI là khi nhân viên dùng công cụ AI cho công việc mà công ty không biết hoặc chưa cho phép, dán dữ liệu…
- System prompt : System prompt là bản hướng dẫn ẩn mà AI nhận được trước khi bạn bắt đầu trò chuyện. Nó định ra vai trò, quy…
T
- Tấn công prompt injection : Prompt injection là kiểu tấn công giấu chỉ thị độc hại bên trong nội dung mà AI đọc (trang web, email hay tài…
- Tạo ảnh bằng AI : Tạo ảnh bằng AI là việc AI vẽ hình từ một mô tả bằng chữ: bạn tả điều mình muốn, vài giây sau có hình…
- Temperature (độ ngẫu nhiên) : Temperature là thiết lập điều chỉnh cách AI chọn từ ngữ: để thấp thì câu trả lời ổn định, an toàn; để cao thì…
- Thời gian lưu giữ dữ liệu : Thời gian lưu giữ dữ liệu là khoảng thời gian một nhà cung cấp AI còn giữ đoạn chat của bạn trên máy chủ, kể…
- Tinh chỉnh mô hình (fine-tuning) : Tinh chỉnh (fine-tuning) là việc huấn luyện thêm để một mô hình AI có sẵn quen với một công việc hay phong…
- Token : Token là mẩu văn bản nhỏ mà AI thực sự đọc và viết ra, mỗi token cỡ ba phần tư một từ tiếng Anh. Giới hạn và…
- Trò chuyện tạm thời : Trò chuyện tạm thời là chế độ mà AI không lưu cuộc trò chuyện vào lịch sử và không dùng nó để huấn luyện…
- Trợ lý AI : Trợ lý AI là chương trình bạn trò chuyện bằng ngôn ngữ đời thường để viết, lên kế hoạch, tóm tắt và giải quyết…
- Từ chối tham gia (opt-out) : Opt-out là tùy chọn yêu cầu nhà cung cấp AI ngừng dùng các đoạn chat của bạn để huấn luyện mô hình. Hầu hết…
X
- Xác thực hai yếu tố (2FA) : Xác thực hai yếu tố (2FA) bảo vệ tài khoản bằng một lớp thứ hai ngoài mật khẩu: mã từ ứng dụng, tin nhắn SMS…