ChatGPT có nhận ra một người trong ảnh không?
Đã đăng:
Theo thiết kế thì không: bản system card (tài liệu an toàn OpenAI công bố kèm mô hình) cho mô hình thị giác đầu tiên của OpenAI ghi rằng mô hình từ chối khi bạn đưa ra một khuôn mặt và hỏi “đây là ai?”, còn chính sách sử dụng của OpenAI cấm dùng dịch vụ để xây cơ sở dữ liệu nhận diện khuôn mặt khi chưa có sự đồng ý của người trong ảnh. Dù vậy, ChatGPT vẫn nhìn thấy cả bức ảnh, mô tả được khung cảnh và đọc được chữ trong đó. Vì thế thật ra có hai câu hỏi: mô hình sẽ nói gì về người trong ảnh, và bức ảnh đi đâu sau khi bạn bấm gửi.
Câu trả lời của mô hình là phần dễ. Số phận của tệp ảnh mới là phần cần để mắt.
ChatGPT từ chối điều gì, và sự từ chối dừng ở đâu
Câu chữ rõ nhất nằm trong system card của GPT-4 có thị giác, OpenAI công bố tháng 9 năm 2023. Tài liệu này nói mô hình từ chối các yêu cầu về danh tính, với hai ví dụ: người dùng gửi ảnh một người và hỏi đó là ai, hoặc gửi hai bức ảnh và hỏi có phải cùng một người không. Cũng tài liệu đó liệt kê các trường hợp từ chối về đặc điểm nhạy cảm như tuổi tác hay chủng tộc, và về những kết luận dựa trên đặc điểm mà bức ảnh không hề cho thấy.
Bản card đã ba năm tuổi, còn các mô hình hiện nay mới hơn, nên hãy coi nó là ý định thiết kế chứ không phải lời bảo đảm. Có ba giới hạn bạn nên biết.
Người nổi tiếng. Chính OpenAI gọi đây là câu hỏi còn bỏ ngỏ trong bản card: có nên để mô hình nhận diện người của công chúng, chẳng hạn Alan Turing, qua ảnh hay không. Model Spec, bộ quy tắc mô tả cách mô hình nên cư xử, cho phép trợ lý chia sẻ thông tin công khai, ít gây hại về người của công chúng, nhưng không chia sẻ chi tiết riêng tư của bất kỳ ai. Bản card để ngỏ câu hỏi đó, nên đừng trông vào câu trả lời theo hướng nào cả.
Người do chính bạn gọi tên. Nếu bạn gõ “đây là chị gái mình, tên Mai”, ChatGPT có thể dùng cái tên đó, vì bạn đã cung cấp nó. Đó không phải nhận diện khuôn mặt. Đó là bạn tự thêm dữ liệu cá nhân của Mai vào cuộc trò chuyện, và nó được lưu cùng bức ảnh.
Dữ liệu ẩn trong tệp. Trang hỏi đáp tiếng Việt của OpenAI về hình ảnh đầu vào nói mô hình không xử lý tên tệp gốc hay siêu dữ liệu. Như vậy, theo lời OpenAI, mô hình không đọc tọa độ GPS trong ảnh. Nhưng tọa độ đó vẫn nằm trong tệp bạn đã tải lên. Ở Việt Nam, Nghị định 356/2025/NĐ-CP xếp “vị trí của cá nhân được xác định qua dịch vụ định vị” vào nhóm dữ liệu cá nhân nhạy cảm, tức là cùng nhóm với dữ liệu sức khỏe. Tắt định vị trong ứng dụng máy ảnh trước khi chụp, hoặc xóa thông tin vị trí trước khi gửi, là thói quen đáng giữ.
Quy tắc của OpenAI nói gì
Chính sách sử dụng của OpenAI nói thẳng hơn mọi bản system card. Ở mục “Respect privacy” (tôn trọng quyền riêng tư), họ liệt kê những việc bị cấm. Bạn không bao giờ được dùng dịch vụ của OpenAI cho cơ sở dữ liệu nhận diện khuôn mặt khi chưa có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu, cho việc nhận dạng sinh trắc học từ xa theo thời gian thực ở nơi công cộng, hay để phân loại con người dựa trên dữ liệu sinh trắc học. Chính sách cũng cấm mọi nỗ lực thu gom, theo dõi, lập hồ sơ hoặc phát tán thông tin riêng tư của một người khi chưa được họ cho phép.
Vi phạm có thể khiến bạn mất quyền dùng dịch vụ: chính sách cảnh báo rằng vi phạm hoặc lách các quy tắc này có thể dẫn đến mất quyền truy cập.
| Bạn hỏi gì về một bức ảnh có khuôn mặt | Đánh giá |
|---|---|
| ”Tấm biển phía sau mình ghi chữ gì?” | ● An toàn để hỏi, dù bức ảnh vẫn được lưu như mọi tệp tải lên |
| ”Bộ đồ này thế nào?” hay “ánh sáng ổn không?” | ▲ Thận trọng: hỏi được, nhưng hãy cắt khuôn mặt đi nếu nó không phải trọng tâm |
| ”Người này là ai?” | ⬣ Rủi ro: mô hình được làm ra để từ chối, và ảnh của người lạ vẫn bị lưu lại |
Bức ảnh đi đâu sau khi bạn tải lên
Đây là phần mọi người hay bỏ qua. Lời từ chối quyết định ChatGPT nói gì. Nó không ngăn bức ảnh bị giữ lại.
- Thư viện. Trang trợ giúp về Thư viện của OpenAI nói ChatGPT tự động lưu các tệp bạn tải lên trong cuộc trò chuyện, kể cả hình ảnh, để bạn tìm lại sau. Xóa cuộc trò chuyện không xóa bản đã lưu trong Thư viện.
- Huấn luyện. Trên Free, Plus và Pro, trang Kiểm soát dữ liệu của OpenAI ghi tùy chọn “Cải thiện mô hình cho mọi người” bật sẵn, nên ảnh bạn gửi có thể được dùng để huấn luyện mô hình của OpenAI. Với Go, hãy xem lại chính trang Kiểm soát dữ liệu đó trước khi tải ảnh lên. Các không gian làm việc Business, Enterprise và Edu mặc định không bị dùng.
- Công tắc. Vào Cài đặt, chọn Kiểm soát dữ liệu, rồi tắt Cải thiện mô hình cho mọi người. Trang Kiểm soát dữ liệu của OpenAI nói khi đó các cuộc trò chuyện mới của bạn sẽ không được dùng để huấn luyện. Những cuộc trò chuyện cũ vẫn nằm trong lịch sử.
- Trò chuyện tạm thời. Chế độ này không được dùng để huấn luyện chừng nào nó còn ở dạng tạm thời, và trang Thư viện nói tệp tải lên trong đó không được lưu vào Thư viện. Trang về Trò chuyện tạm thời thêm một ngoại lệ: nếu sau đó bạn lưu cuộc trò chuyện, các tệp đủ điều kiện cũng có thể vào Thư viện. OpenAI vẫn có thể giữ một bản sao của cuộc trò chuyện trong tối đa 30 ngày vì mục đích an toàn.
Bức ảnh có khuôn mặt hay không thì những điều trên cũng không đổi. Chỉ là chúng quan trọng hơn hẳn khi khuôn mặt đó không phải của bạn.
Khi bức ảnh có người khác
Đến đây câu hỏi không còn là chuyện của ChatGPT nữa, mà là chuyện của bạn. Người dùng ở Việt Nam theo bản Điều khoản sử dụng chung của OpenAI (bản dành cho châu Âu chỉ áp dụng với người sống ở Khu vực Kinh tế châu Âu, Thụy Sĩ và Vương quốc Anh). Bản này quy định bạn chịu trách nhiệm về nội dung mình gửi, và bạn cam đoan có đủ mọi quyền, giấy phép và sự cho phép cần thiết để cung cấp nó. Bạn vẫn giữ quyền sở hữu với những gì mình tải lên, nhưng sở hữu một tấm ảnh chụp đồng nghiệp không có nghĩa là đồng nghiệp đã đồng ý cho nó vào một chatbot. Hướng dẫn gửi ảnh cho ChatGPT có an toàn không chấm điểm từng loại ảnh, từ món ăn đến ảnh chụp màn hình Zalo.
Theo luật Việt Nam, khuôn mặt nhận ra được là dữ liệu cá nhân của người đó. Nghị định 356/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026 và hướng dẫn Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, ghi “hình ảnh của cá nhân” ngay trong danh mục dữ liệu cá nhân cơ bản. Dữ liệu sinh trắc học và ảnh chụp thẻ căn cước thì nằm ở danh mục nhạy cảm, và bên xử lý nhóm dữ liệu này phải đặt quy định phân quyền truy cập cùng biện pháp bảo mật riêng. Nghị định cũng áp dụng cho cả tổ chức nước ngoài có liên quan đến việc xử lý dữ liệu cá nhân của công dân Việt Nam. Nếu bức ảnh đến từ công ty, khách hàng hay trường học, hãy hỏi người phụ trách bảo vệ dữ liệu của tổ chức trước khi tải lên, đừng đợi đến sau.
Với phần chữ bạn định gửi kèm bức ảnh, như chú thích, tên hay số liên lạc, công cụ kiểm tra bảo mật sẽ chỉ ra số điện thoại, email, số CCCD hay số tài khoản ngay trên thiết bị của bạn; họ tên thì nó chỉ nhận ra một cách đại khái, còn địa chỉ ở Việt Nam thì nó chưa đọc được, nên dòng đó bạn tự bỏ đi. Nó chỉ đọc chữ, không đọc ảnh.
”Mình lỡ gửi ảnh của người khác rồi”
Phần lớn việc này đều sửa được.
- Xóa cuộc trò chuyện. OpenAI nói cuộc trò chuyện đã xóa được lên lịch xóa vĩnh viễn trong vòng 30 ngày, trừ khi họ phải giữ lâu hơn vì lý do bảo mật hoặc nghĩa vụ pháp lý.
- Xóa tệp trong Thư viện. Mở Thư viện, chọn bức ảnh, xóa nó. Nếu bạn thấy mục Đã xóa gần đây, hãy dọn luôn ở đó. OpenAI nói tệp đã xóa được lên lịch xóa vĩnh viễn trong vòng 30 ngày, trừ khi họ phải giữ lâu hơn vì lý do bảo mật hoặc nghĩa vụ pháp lý.
- Tắt huấn luyện cho lần sau, như hướng dẫn ở trên.
- Nói với người đó. Tin nhắn này hơi ngại, nhưng là việc nên làm. Một câu “mình lỡ đưa ảnh của bạn vào ChatGPT, mình xóa rồi, xin lỗi nhé” nhẹ nhàng hơn nhiều so với việc họ tự phát hiện ra.
Hỏi nhanh
ChatGPT có cho mình biết người lạ trong ảnh là ai không?
Theo thiết kế thì không. Bản system card cho mô hình thị giác đầu tiên của OpenAI ghi rằng mô hình từ chối khi ai đó gửi ảnh một người rồi hỏi người đó là ai, hoặc hỏi hai bức ảnh có phải cùng một người không. Việc từ chối không hoàn hảo, nên thói quen an toàn hơn là đừng hỏi.
ChatGPT có đọc được ảnh chụp ở đâu từ chính tệp ảnh không?
Trang hỏi đáp về hình ảnh đầu vào của OpenAI nói mô hình không xử lý tên tệp gốc hay siêu dữ liệu. Câu đó nói về thứ mô hình đọc, không nói về thứ bạn gửi đi: vị trí mà điện thoại đã ghi vẫn nằm trong tệp bạn tải lên, nên nếu điều đó quan trọng, hãy xóa nó trước.
Mình lỡ gửi ảnh của một người bạn. Làm sao để xóa?
Xóa cuộc trò chuyện, rồi mở Thư viện và xóa cả bức ảnh ở đó, vì xóa cuộc trò chuyện không xóa tệp đã lưu trong Thư viện. OpenAI cho biết tệp đã xóa được lên lịch xóa vĩnh viễn trong vòng 30 ngày, trừ khi họ phải giữ lâu hơn vì lý do bảo mật hoặc nghĩa vụ pháp lý.
Nếu khuôn mặt chỉ là một phần trong những điều bạn lo, danh sách những thứ không nên chia sẻ với ChatGPT sẽ nói nốt phần còn lại.
Đọc tiếp
Câu hỏi thường gặp
ChatGPT có cho mình biết người lạ trong ảnh là ai không? +
Theo thiết kế thì không. Bản system card cho mô hình thị giác đầu tiên của OpenAI ghi rằng mô hình từ chối khi ai đó gửi ảnh một người rồi hỏi người đó là ai, hoặc hỏi hai bức ảnh có phải cùng một người không. Việc từ chối không hoàn hảo, nên thói quen an toàn hơn là đừng hỏi.
ChatGPT có đọc được ảnh chụp ở đâu từ chính tệp ảnh không? +
Trang hỏi đáp về hình ảnh đầu vào của OpenAI nói mô hình không xử lý tên tệp gốc hay siêu dữ liệu. Câu đó nói về thứ mô hình đọc, không nói về thứ bạn gửi đi: vị trí mà điện thoại đã ghi vẫn nằm trong tệp bạn tải lên, nên nếu điều đó quan trọng, hãy xóa nó trước.
Mình lỡ gửi ảnh của một người bạn. Làm sao để xóa? +
Xóa cuộc trò chuyện, rồi mở Thư viện và xóa cả bức ảnh ở đó, vì xóa cuộc trò chuyện không xóa tệp đã lưu trong Thư viện. OpenAI cho biết tệp đã xóa được lên lịch xóa vĩnh viễn trong vòng 30 ngày, trừ khi họ phải giữ lâu hơn vì lý do bảo mật hoặc nghĩa vụ pháp lý.