Thuật ngữ
System prompt
System prompt là bản hướng dẫn ẩn mà AI nhận được trước khi bạn bắt đầu trò chuyện. Nó định ra vai trò, quy tắc và giọng điệu của trợ lý, nên cùng một mô hình có thể cư xử khác nhau trong từng ứng dụng.
Trước khi bạn gõ chữ đầu tiên, AI đã đọc một bản dặn dò mà bạn không bao giờ nhìn thấy: «Bạn là một trợ lý hữu ích. Hãy trả lời ngắn gọn. Từ chối các yêu cầu gây hại. Hôm nay là ngày…». Bản dặn dò đó chính là system prompt, và nó định hình mọi câu trả lời sau này.
Cứ hình dung như nhân viên mới đi làm ngày đầu tiên. Trước khi khách bước vào, chủ quán dặn: «Niềm nở với khách, gợi ý món đặc biệt trong ngày, đừng bàn chuyện giá cả, có ai phàn nàn thì báo lại cho tôi». Khách chỉ thấy người nhân viên, nhưng lời dặn của chủ quán mới là thứ quyết định mỗi bàn được phục vụ ra sao.
Điều này lý giải một bất ngờ rất hay gặp: cùng một mô hình mà ở ứng dụng này thì vui vẻ, ở ứng dụng khác lại nghiêm túc. Vì system prompt khác nhau. Nó cũng giải thích vì sao các công ty xây sản phẩm trên một mô hình AI lại giữ kín system prompt của mình: đoạn văn bản đó là một phần lớn làm nên tính cách của sản phẩm.
Bạn gặp thuật ngữ này ở đâu
Bạn sẽ không thấy trực tiếp system prompt của các nền tảng lớn (Anthropic công khai của Claude, còn phần lớn thì không). Nhưng bạn lại có phiên bản nhỏ của riêng mình: Hướng dẫn tùy chỉnh của ChatGPT, thông tin đã lưu của Gemini và mục tùy chọn của Claude đều chèn các ghi chú cố định của bạn theo cùng một cách. Công cụ Bắt đầu của chúng tôi giúp bạn viết chúng một lần cho thật chuẩn.